• Frank Bilsen en Henk Schoonheim bij 'hun' molen.

    Ed Bausch

'De Philistein' in oude glorie

BERGEN Een frisse bries staat er, bij de entree van de polder waarin het monument de Philisteinse Molen zich al van ver aandient. Maar, wat is het er prachtig. De molen staat op een terpje, zeventig centimeter boven Nieuw Amsterdams Peil, met daaromheen vaarten, slootjes en een gele zee van paardenbloemen voor zover het oog reikt.

Door Ed Bausch

De molen en zijn omgeving waren voor Frank Bilsen (Brabander en sinds 2004 inwoner van Bergen aan Zee) aanleiding om molenaar te worden. Een maand geleden studeerde hij af. Tijdens de driejarige, pittige studie van het Gilde van Vrijwillige Molenaars kwam hij Henk Schoonheim (in oktober vorig jaar afgestudeerd) tegen. Alkmaarder Henk zei tegen Frank: 'Nou heb ik toch een molen ontdekt...'. En Frank zei tegen Henk: 'Vertel mij wat!' En nu zijn de twee als gezworen kameraden de nieuwe vrijwillige molenaars van 'De Philistein'. Ze hebben enorm veel moeten leren, over wind, over techniek en hopen zo de kennis over dit nationale erfgoed weer te kunnen overdragen. Ze willen ook scholen gaan uitnodigen om kennis te nemen van molens en hoe belangrijk die zijn voor Nederland. "We krijgen heel veel medewerking van de gemeente, als eigenaar van de molen. En ook het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier is blij met onze komst."

Lang niet alle Bergenaren of Egmonders weten van het bestaan of de ligging van de molen. Je moet er moeite voor doen, maar dan heb je ook wat. Gerard van Wieringen zorgde veertig jaar voor de molen. Daarna stond die een tijdje stil en leeg. "Maar een molen moet draaien", vinden Frank en Henk. "Al is het maar voor de prins." Met die uitdrukking wordt bedoeld dat de molen niet meer draait voor de bemaling, maar voor zijn eigen instandhouding en om te laten zien waar ons land zijn droge voeten aan dankt. Naast de Philisteinse Molen staat een elektrisch werkend gemaaltje dat nu de waterstand in dit deel van de Berger- en Egmondermeer op peil houdt.

GADEFERS WIPMOLENTJE Al in de tiende eeuw is er sprake van enige bebouwing in dit gebied. In documenten uit de 16de eeuw is voor het eerst sprake van bemaling door het 'Gadefers Molentje', een kleine wipmolen. Pas rond 1560 werd de Berger- en Egmonderpolder drooggelegd. Twee keer sloeg brand toe, die de molens van toen verwoestte. De huidige molen is in 1897 gebouwd door P. Bregman uit Oudorp. Het is een grenen, rietgedekte achtkant. In 1950 verloor de molen haar functie en in 1973 kocht de gemeente Bergen de molen aan.

MOLENWEEKEND Zaterdag 12 en zondag 13 mei is het Nationale Molendag. Frank en Henk maken alles in gereedheid om bezoekers te ontvangen, van 11.00 tot 17.00 uur. Een website is er nog niet. Alleen voor bijzondere vragen en informatie over educatieve projecten: 06 54226182 (Frank) of 06 12120055 (Henk). De molen is alleen per fiets te bereiken: op de Kolonel Sneepweg bij de brug bij de Boslander Molen, de zandweg langs de ringvaart nemen. De Kolonel Sneepweg bereik je via de Groeneweg of de Hoeverweg richting Egmond aan den Hoef. Lopend kan vanaf De Voert: ter hoogte van Camping Jonker de Philisteinse Polder in.