• Eric Smaling (SP Nord-Holland) bij een brug over de Zaan

    Willem Croese

Eric Smaling (SP): 'Nog net geen paniek op provinciehuis als bewoners van zich laten horen'

REGIO De provincie leeft niet onder de inwoners van Noord-Holland. Sommigen vinden het zelfs een overbodige bestuurslaag. Waar beslissen PS over en hoe raakt dat mij als inwoner? Valt er wel iets te kiezen? Deze krant laat in de aanloop naar de provinciale staten-verkiezingen (lokale) kandidaten aan het woord. Dit keer Eric Smaling, lijsttrekker van de SP.

Geef eens één voorbeeld van een onderwerp dat echt een heet hangijzer is, en waarover de Provinciale Statenleden binnenkort moeten beslissen?

Bij de meeste mensen komt "de provincie" niet als eerste in hen op als je ze vraagt naar plekken waar politieke besluiten worden genomen. En dat is ze niet kwalijk te nemen. De provincie houdt zich namelijk veel te vaak onzichtbaar voor het publiek. De provincie, hoe onzichtbaar soms ook, neemt echter wel heel belangrijke besluiten. Bijvoorbeeld waar die windmolens wel of niet mogen komen te staan, waar wel of niet woningen mogen worden gebouwd, of er wel of niet ganzen vergast worden, of een boerenstal mag uitbreiden, of er geld gaat naar meer wegen of naar openbaar vervoer. Een van de eerste onderwerpen waar de nieuwe Provinciale Staten zich over zullen buigen is de inrichting van het openbaar vervoer in de Gooi en Vechtstreek. Waar rijdt straks nog een bus en hoe vaak? Kortom: het
zijn beslissingen die iedereen aangaan.

De woningbouwopgave in Noord-Holland is groot. Moet de provincie bouwen in het (groene) buitengebied gaan toestaan?

Het grootste probleem is niet dat er te weinig plek is in Noord-Holland om binnenstedelijk voldoende woningen te bouwen, maar het probleem is dat de verkeerde woningen worden gebouwd. Er is een groot tekort aan sociale huurwoningen en er is een grote tekort aan betaalbare middenhuur, tussen de 700 en 1000 euro. Dit laatste komt doordat het kabinet de markt zijn gang laat gaan en niet reguleert. Of je nu in Beverwijk, Amsterdam, Schagen, Alkmaar of Hoorn een woning wilt huren, je betaalt al snel een bedrag van boven de 1000 euro per maand. Daarom zeggen wij als SP: er is genoeg plek in Noord-Holland om voldoende woningen te bouwen. Je moet niet gaan bouwen in het groen, maar je moet wel sociaal gaan bouwen en de vrije sector gaan reguleren. Bijvoorbeeld door woningen tot 1000 euro ook onder het puntensysteem te laten vallen, zodat je huurprijzen kunt maximeren.

De provincie investeert in recreatie en toerisme. Zo is de marketingorganisatie Holland boven Amsterdam opgetuigd om bezoekers aan Amsterdam te verleiden om de provincie in te trekken. Zijn er geen betere manieren om toeristen te lokken naar een specifieke gemeente/regio? 

Het uitgangspunt om toerisme over de provincie te verspreiden, ondersteunen we van harte. Het kan geen kwaad de drukke binnenstad van Amsterdam te ontlasten door mensen te verleiden verder de provincie in te trekken. We hebben wel onze vraagtekens bij het optuigen van een aparte marketingorganisatie. Er gaat veel gemeenschapsgeld inzitten en welk effect het heeft, is inderdaad nog maar de vraag. Een schone taak voor het nieuwe provinciebestuur om bij zijn aantreden een nieuw hoofdstuk over Noord-Holland aan te leveren voor de Lonley Planet gids. Dat is waarschijnlijk een stuk effectiever.

De bereikbaarheid staat in sommige regio's onder druk. Moet de provincie vooral investeren in asfalt of openbaar vervoer; wat heeft op dit moment prioriteit?

Wat de SP betreft heeft openbaar vervoer de hoogste prioriteit. We hebben ook voorop gelopen in de strijd tegen de kaalslag van het openbaar vervoer in Noord-Holland Noord, in Alkmaar, Castricum, Callantsoog, Schagen, Den Helder overal zijn door toedoen van de VVD,D66, PvdA en CDA buslijnen verdwenen, of zodanig in frequentie verlaagd dat de bus nog maar een paar keer per dag rijdt en je niet op de bus kunt rekenen. Wat de SP betreft wordt dit teruggedraaid en wordt er weer flink
geïnvesteerd in goed en fijnmazig openbaar vervoer voor iedereen.

Natuurbeschermers, zoals Landschap Noord-Holland, zouden het liefst zien dat boeren meer natuurbeheerders worden, of op zijn minst overstappen op minder intensieve landbouw, zodat het grondwaterpeil dat nu in veenweidegebieden kunstmatig laag wordt gehouden, omhoog kan. De inklinking van de bodem zorgt namelijk voor veel problemen, zo komt er o.a. veel CO2 vrij. Hebben zij een punt en kan of moet de provincie dit stimuleren en faciliteren?

We zullen samen met boeren en natuurorganisaties moeten kijken welke maatregelen genomen moeten worden. Het zogenaamde 'vernatten' van de veengronden om daling tegen te gaan en CO2 uitstoot te verminderen, levert ook weer nadelen op voor de boeren. Daarom zullen politiek, natuurorganisaties en boeren om tafel moeten om samen goede oplossingen te bedenken.

Veel inwoners zijn fel gekant tegen de bomenkap in het duingebied door PWN en Staatsbosbeheer. Luistert de provincie genoeg naar deze geluiden? Is er bijvoorbeeld genoeg democratische controle op en inspraak mogelijk bij het beleid van PWN of laat de provincie hier steken vallen?

Staatsbosbeheer wil het duingebied graag herstellen in zijn oorspronkelijke staat. Vaak weten mensen niet meer dat er oorspronkelijk geen bomen stonden in het duingebied. Dit is niet zo gek omdat de bomen er al decennia, soms al zo'n 40 jaar staan. Dus dat het kappen van bomen emoties oproept, is logisch en begrijpelijk. Wat de inspraak op het provinciehuis betreft: daar valt nog een wereld te winnen. Er breekt nog net niet paniek uit als bewoners komen laten horen dat zij het niet eens zijn met een door de provincie te nemen besluit, zoals gebeurde rond het plaatsen van windmolens of het schrappen van buslijnen in Noord-Holland Noord. Je hoeft je niet af te vragen waarom. Een in stilte genomen besluit is voor het provinciebestuur en de politieke partijen die dat bestuur steunen lekker veilig.

Is de provincie wel streng genoeg bij het verlenen en handhaven van milieuvergunningen, zie bijvoorbeeld de grafietregens veroorzaakt door Tata Steel in de IJmond

Nee. Het is ons als SP een raadsel hoe het zo heeft kunnen zijn dat Harsco, de slakverwerker van Tata en de bron van de grafietregens zonder vergunning heeft kunnen werken tussen 2014 en 2016. De provincie legt wel zogenaamde last onder dwangsommen op voor Tata Steel en Harsco, maar om advocaat Lex de Jager van IJmondig te parafraseren: tot dusver zijn deze dwangsommen niet meer dan een 30-rittenkaart gebleken om vrijelijk de wet te overtreden. Wat de SP betreft moet de provincie naast het uitdelen van de financiële straffen, momenteel ook veel meer en beter toezicht houden op Tata en Harsco, het liefst op dagelijkse basis. 

Hebben jullie een klimaatplan? Hoe ver willen jullie gaan met bijvoorbeeld het plaatsen van zonneweides en windturbines? Hoe veel horizonvervuiling is acceptabel?

De kern van ons klimaatplan is dat de echte vervuilers moeten gaan meebetalen aan de energietransitie door middel van belastingen. Het kan niet zo zijn dat de energierekening van huishoudens met honderden euro's stijgt en de grote vervuilers als Shell buiten schot blijven. Dat we moeten omschakelen naar schone vormen van energie, dat staat niet ter discussie. Je moet hierbij wel zuinig zijn op je open landschap. Daarom zijn wij als SP bijvoorbeeld tegen de komst van een zonneweide in Berkhout, op het voormalige Distriport terrein. Wij zeggen: maak nou eerst serieus werk van zonnepanelen op daken van huishoudens en bedrijven. Wanneer we op de helft van alle bedrijfsdaken in Noord-Holland zonnepanelen zouden neerleggen, dan leveren we al een grote bijdrage aan de 'provinciale opdracht' die het klimaatakkoord ons geeft.