• Quintijn Relouw en Sjoukje Böing als ouder echtpaar tijdens de voorstelling Phobo Phobo

    Thomas Kessens

Met Bergenaar 'Gluren in de huiskamer'

BERGEN 'Phobo Phobo' is de naam van de nieuwe voorstelling van de uit Bergen afkomstige Quintijn Relouw. Tijdens het Karavaan Festival is hij in Alkmaar te bewonderen.

Door Martijn Mulder

Karavaan presenteert al jaren buitengewoon theater op locatie, met als hoogtepunt het Karavaan Festival, begin juni. Eén van de voorstellingen tijdens dit festival is Phobo Phobo, van Quintijn Relouw uit Bergen en zijn collega Sjoukje Böing. In dit absurdistisch stuk staan de angsten die vrijkomen bij ouderdom centraal.

Quintijn Relouw (27) speelt nu zo'n vijf jaar met verschillende voorstellingen op theaterfestivals. Toch was het hem niet altijd even duidelijk dat theater zijn richting was. "Bergen was het leven," vertelt hij enthousiast. "Ik heb daar de Vrije School doorlopen, werkte later in de Taverne en had een heerlijke tijd." Relouw had echter geen benul wat hij daarna zou willen gaan doen. Zijn liefde voor honkbal, hij beoefende dit inmiddels al 16 jaar, bracht hem op het idee een Amerikaanse sportzaak te beginnen. En dus startte hij hiervoor een opleiding Small Business & Retail Management, maar dat bleek toch totaal niet zijn wereld. "Na een half jaar ben ik gestopt en twee dagen later waren de audities voor de theaterschool Selma Susanna in Amsterdam. Toen ik daar eenmaal binnen was viel eigenlijk alles op zijn plek."

Op de theaterschool ontmoette hij ook Sjoukje Böing (31). "Ik was eerstejaars, zij laatstejaars, maar we hebben veel dingen van elkaar gezien." Er ontstond een fascinatie voor elkaars werk, wat uiteindelijk resulteerde in de oprichting van Die Akwarium. In dit samenwerkingsverband zijn beide theatermakers 50/50 verantwoordelijk voor de producties en de voorstelling Phobo Phobo is hun eerste echte locatietheaterproject. "Ik koester echt een passie voor het vertellen van verhalen," legt Relouw uit. "Ik probeer daarbij vaak de randen van de samenleving omhoog te liften en te laten zien: vluchtelingen, depressie, armoede, pedofilie." Hij is ook gek op de eenvoud van fysiek theater, non-verbaal, en ook in Phobo Phobo wordt niet gesproken. "Het is als een prentenboek, het zijn allemaal plaatjes die je laat zien."

Phobo Phobo betekent angst voor angst en Relouw en Böing gingen er eerst voor op onderzoek. "Het is ontstaan vanuit de gedachte 'hoe zou het zijn als je zelf oud bent?' Wat komt erbij kijken als je tachtig bent en dat dan gekoppeld aan de angsten. We hebben bijvoorbeeld met een psychiater gesproken en hij gaf aan dat de angst die ouderen of bejaarden hebben vaak al eerder aanwezig was, maar dat ze op hoge leeftijd de kracht niet meer hebben om dit te onderdrukken." De theatermakers leerden bovendien, dat die angst in stand gehouden wordt door de omgeving, door familie en kennissen. "'Oma is bang om te vallen, dus kom maar niet meer buiten', die gedachte. De bescherming die we naar ouderen hebben, verergert de angst eigenlijk alleen maar. Daar gaat onze voorstelling in feite over." Het levert fantastisch theater op, waar eerder ook de Theaterkrant lovend over was. De voorstelling laat de bezoeker binnengluren in de huiskamer van een ouder echtpaar. Ze hebben zich helemaal afgesloten van de buitenwereld, uit angst om het enige veilige dat ze hebben kwijt te raken. En, om niet teveel buitenshuis te hoeven, bestaat hun dagelijkse maaltijd uit conserven: hij eet alleen nog ingeblikte perziken en zij alleen augurken uit de pot. Ook het verlies van een kind, veertig jaar geleden, speelt nog steeds een rol in hun leven. Het echtpaar werkt zichzelf een slag in de rondte om de dagelijkse routines in stand te houden.

De voorstelling, die samen met regisseur Fried Mertens en scenograaf Simone Eggen gemaakt wordt, gaat op zaterdag 2 juni in première, de voorpremière is een dag eerder. Relouw en Böing zijn druk met alle voorbereidingen en repetities. Ze speelden het stuk eerder, in kortere vorm, bij de Winterkaravaan en zijn nu doorgestroomd naar het zomerfestival. Ook de locatie is anders. Speelden ze afgelopen winter nog in de Ringersfabriek, nu gaan de voorstellingen plaatsvinden in een kaalgestript deel van de parkeergarage van de Noorder Arcade. "Voor theatermakers in zo'n kale ruimte een droom. Omdat de voorstelling volledig op de ruimte wordt gemaakt, maakt deze ruimte de voorstelling uniek," aldus Relouw. Het zijn dit soort uitdagingen, die het voor de theatermakers interessant maken. "In de Ringersfabriek mocht het publiek vrij door de ruimte lopen, waardoor je een voyeuristisch gevoel krijgt. Dat vinden we ook heel belangrijk," legt Relouw uit. "De komende voorstellingen wordt dat wat lastiger, omdat we in een andere ruimte spelen en de voorstelling twee keer zo lang duurt." Toch moet het publiek zich nog steeds een indringer in de ruimte voelen, dus zal de traditionele theateropstelling met stoelen ontbreken. Tijdens de winterkaravaan ervoer het publiek de voorstelling als intens, rauw en beklemmend.

De jonge theatermaker heeft er zin in en staat te popelen om te beginnen. Toch kijkt hij ook al weer vooruit. Uiteindelijk wil hij graag de regiekant op. "Het liefste creëer ik voorstellingen," zo besluit Relouw, die de 93-jarige Britse theatermaker Peter Brook als zijn grote inspiratiebron ziet. "De rauwheid en kaalheid waarmee hij de zaken benadert vind ik machtig inspirerend." Die Akwarium speelt de voorstelling Phobo Phobo begin juni een vijftal keer. Voor meer informatie en kaarten kunt u kijken op de website www.karavaan.nl .